BRINGING A TOMAHAWK TO A MUSKET FIGHT

In deze tentoonstelling blikt Erik de Bree terug op alle verschillende series die hij sinds zijn afstuderen in 2008 heeft ontwikkeld. Iedere nieuwe serie borduurt voort op ontdekkingen en ontwikkelingen uit de voorgaande werkperiodes.

2008/2009

LANDSCHAPPEN

Tijdens zijn studie aan de Rietveld academie raakte Erik geïnteresseerd in het schilderen van landschappen. Niet in de traditionele zin van het woord, maar landschappen waarin de blik op het landschap gevormd wordt door invloed van de ontwikkelingen van de mens. De uitvinding van fotografie, film en het internet hebben onze blik op de wereld beïnvloed en de Bree nam dat gegeven mee in de totstandkoming van zijn schilderijen

2010-2013

LANGOLIER PAINTINGS

In 2009 leidden twee ogenschijnlijk losstaande gebeurtenissen tot een onderzoek dat 4 jaar van zijn ontwikkeling in beslag zou gaan nemen. Een gebrek aan werkruimte noodzaakt de Bree om geen nieuwe olieverfschilderijen meer te maken maar juist terug te kijken naar de werken die er al zijn. In deze periode ziet de Bree bij toeval ook de jaren 80 tv-serie 'the langoliers' van Stephen King. In deze sciencefiction film wordt de theorie geopperd dat de wereld iedere seconde opnieuw geboren wordt en dat de oude, achtergebleven werelden uit elkaar worden gereten en opgegeten worden door monsters uit het tijd-ruimte continuüm.

Deze twee ontwikkelingen leidden ertoe dat de Bree een techniek ontwikkelde waarin hij zijn tot dan toe gemaakte schilderijen weer kan ontdoen van hun verf. Het schilderij wordt eerst volledig geschilderd en op het punt van 'voltooiing' weer gedeeltelijk afgebroken. Het beeld dat overblijft is slechts een abstractie van wat het eerst geweest is. De spanning tussen positieve duidbare ruimte en negatieve verwijderde ruimte levert een intrigerend beeld op.

IMPROVED PHOTOGRAPHS

Tijdens het schilderen mengt de Bree zijn verf niet op paletten, maar op opengeslagen natuurboeken. De verf wordt zonder op de afbeelding te letten gemengd en uitgesmeerd over de paginagrote landschappen. In sommige gevallen levert dat een meerwaarde op waarin het bestaande beeld, de afbeelding in het boek, een relatie aangaat met de onbewust verspreide verf op de pagina. Waar het in de langolier paintings gaat om het verwijderen van informatie uit een afbeelding gaat het bij de improved photographs juist over de spanning die er ontstaat als er informatie aan een bestaand beeld toegevoegd wordt.

DAMAGED PHOTOGRAPHS

Aangezien het verwijderen van de verf in zijn langolier paintings niet zonder risico was (verwijderde verfhuid kon immers niet teruggeplaatst worden in het geval van een fout en was zodoende een zeer definitieve handeling) wilde de Bree het scheuren 'oefenen'. Om dit te doen experimenteerde hij met foto's die hij vond in National Geographic's uit de jaren 70 en 80. De afbeeldingen werden verscheurd, ontdaan van hun pigment en vervolgens bestudeerd.

2013 - 2020

WALLPAPER PAINTINGS

In 2013 kreeg de Bree het idee om een galerie te behangen, dit behang gedeeltelijk te verscheuren en te verwijderen om vervolgens zijn langolier paintings daarop te presenteren. In de kringloopwinkel vond hij een paar rollen behang die hij gebruikte om zijn studio wand te behangen. Nadat het behang aangebracht was en hij het volgens plan weer gedeeltelijk verwijderde, volgde er een openbaring. Het verscheurde behang leverde zo'n sterk beeld op dat het niet meer nodig was om hier iets anders op te tonen. Het gescheurde behang was zelf het werk. Na deze ontdekking bouwde de Bree een paneel dat bijna even groot was als zijn studiowand en ging op zoek naar meer behang. Na twee dagen plakken, pulken en snijden was zijn eerste wallpaper painting klaar. Het was het begin van een nieuwe fascinatie. Vrijwel direct werd het werk getoond op de eerste 'unfair' beurs in Amsterdam waar het werd opgemerkt door de toenmalige directeur van Christie's Amsterdam. Een maand later kreeg de Bree een telefoontje. Hij had naar aanleiding van zijn wallpaper painting een prijs gewonnen waarvan hij niet eens wist dat hij er aan mee deed. De van Vlissingen Art Foundation had hem als winnaar gekozen en hij mocht een reis maken, kreeg een solotentoonstelling in Christie's Amsterdam en er werd een boek over zijn werk gemaakt.

De reis ging naar de Azoren waar de Bree alle verweerde garagedeuren en vervallen gebouwen op het hoofdeiland fotografeerde. Eenmaal terug in zijn studio werd deze fotoreeks de uitgangspositie voor de 16 werken die hij zou maken voor de tentoonstelling in Christie's.

WITHDRAWAL SYMPTOMS

Na een aantal jaren de wallpaper paintings gemaakt te hebben, rees de vraag: als dit schilderijen zijn, hoe ziet een tekening er dan uit? De withdrawal symptoms worden gemaakt door meerdere lagen behang op elkaar te plakken en deze op de toplaag te bespuiten met een patroon. Vervolgens wordt er met een mes sneden in de bovenste laag van het behang gemaakt. Als de toplaag vervolgens ingewassen wordt met inkt, bloedt de inkt in de snedes en als er delen van de toplaag weggescheurd worden, dan worden deze lijnen zichtbaar in de achtergebleven onderlaag. Het proces heeft een veel vluchtiger en karakter dan de wallpaper paintings waarin iedere stap aandachtig bestudeerd wordt waarna er een weloverwogen vervolgstap gemaakt wordt. Bij de withdrawal symptoms is het hit or miss. Het resultaat is of geslaagd, of mislukt.

PATTERNS

Na een tijdlang met papier bezig geweest te zijn werd de drang om weer eens met verf te werken weer groter en van daaruit begon het onderzoek naar de pattern serie. Op een vlakke glazen plaat werd een laag acrylverf in de vorm van een grote rechthoek aangebracht. Na het drogen werd er vanaf de bovenkant een vorm uitgesneden en werd de gedroogde verflaag uit die vorm verwijderd waardoor er een gat in ontstond. Vervolgens werd het ontstane gat (stel je voor dit voorbeeld een cirkel voor) gevuld met een andere kleur. Als je de glazen plaat nu van de onderkant zou bekijken, dan zie je een rechthoek met een cirkel in twee verschillende kleuren. Als de verf in de cirkel gedroogd is en er vervolgens weer een nieuwe cirkel uitgesneden, afgepeld, en gevuld wordt met een andere kleur dan begint zich als het ware van achter naar voren een compositie op te bouwen. Door dit proces te blijven herhalen ontstaat er een gelaagd beeld. Doordat er soms bij het weghalen van de verf stukken blijven zitten en doordat de oppervlaktespanning tussen de natte en de gedroogde verf voor vervorming zorgt begint het beeld zijn eigen leven te leiden.

LINES

De lines serie wordt op dezelfde manier gemaakt als de patterns serie. De enige verandering is dat er in plaats van hele vlakken slechts de buitenranden van deze vlakken worden verwijderd en opnieuw ingevuld met verf. Het resultaat is een veel minimalistischere serie die in plaats van eindeloos door te kunnen gaan, in één keer goed moet zijn. Als de vervorming die in het process van nature ontstaat te indringend is dan wordt het werk afgekeurd en moet er opnieuw begonnen worden

2021

SOVIET SERIES

Een bevriende kunstenares wees de Bree erop dat er in Oekraïne een marktplaats-achtige website was waar particulieren behang uit het Sovjet tijdperk aanbieden. Met behulp van de bevriende kunstenares kocht de Bree al deze rollen op om er vervolgens een aparte serie mee te maken. De Bree legde zichzelf als regel op dat het behang niet met westers behang gemengd mocht worden en zo te onderzoeken of de resultaten anders aan zouden voelen dan zijn reguliere werk,

2022 - HEDEN

MERGE

Nadat de oorlog in Oekraïne was uitgebroken staakte de Bree zijn sovjet serie. Het voelde niet respectvol om ermee door te gaan. In de periode die volgde moest de Bree dus op zoek naar de volgende stap en ontwikkelde hij twee series. De eerste was de 'merge' serie, die een voor de Bree nieuw materiaal onderzocht. Stickerfolie. Net als in voorgaande series werden vorm, tegenvorm en restruimte onderzocht door de gekleurde vellen te versnijden en over elkaar te plakken. Als laatste handeling zette de Bree een schuurmachine op het resultaat waardoor de verschillende lagen als het ware in elkaar smolten.

REARRANGEMENTS

Ten tijde van de merge serie werd ook de rearrangement serie ontwikkeld. In een kringloopwinkel zag de Bree een houten kinderpuzzel waar een stukje van ontbrak. De lege ruimte in de puzzel intrigeerde hem. Het was het startpunt voor een nieuw onderzoek. Houten puzzelplankjes voor peuters werden verzameld, in repen gezaagd en in een nieuwe volgorde weer in elkaar gezet. De vormen die ontstonden werden vervolgens gevuld. Eerst met gekleurd gips, later met giethars. Gaandeweg kwam de Bree er achter dat er veel schilderachtige bewerkingen mogelijk waren met de verschillende pigmenten die er voor giethars beschikbaar zijn. Tot op heden is de Bree deze serie verder aan het uitdiepen. Begin juni zal er in Torch Gallery in Amsterdam een solotentoonstelling zijn waarin de laatste resultaten uit deze serie te zien zullen zijn.

www.erikdebree.com